{"id":192,"date":"2019-04-08T09:44:29","date_gmt":"2019-04-08T07:44:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.plaza24.eu\/pogorzyce_wp\/?page_id=192"},"modified":"2019-04-08T09:57:13","modified_gmt":"2019-04-08T07:57:13","slug":"sciezka-przyrodniczo-dydaktyczna-1","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/index.php\/sciezka-przyrodniczo-dydaktyczna-1\/","title":{"rendered":"\u015acie\u017cka przyrodniczo-dydaktyczna 1"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pogorzyce &#8211; Wzg\u00f3rze Grodzisko Wielkie \u2013 P\u0142aza Dolna<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cel dydaktyczny:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>zapoznanie si\u0119 ze zjawiskami erozji i kszta\u0142towania w\u0105woz\u00f3w na terenie lessowym. <\/li><li>poznanie resztek las\u00f3w w obr\u0119bie w\u0105woz\u00f3w<\/li><li>obejrzenie fragment\u00f3w murawy kserotermicznej<\/li><li>zwiedzanie buczyny storczykowej na Wzg\u00f3rzu Grodzisko Wielkie<br>\nObszar zalicza si\u0119 do potencjalnego gr\u0105du, tj. lasu li\u015bciastego z przewag\u0105 grabu, lipy oraz domieszk\u0105 buka, klonu i d\u0119bu. Trasa prowadzi po Grzbiecie Tenczy\u0144skim- w jego po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci zwanej Blokiem P\u0142azia\u0144skim. W\u0119drujemy w strefie Chronionego Krajobrazu do Grodziska Wielkiego , dalej po terenie Tenczy\u0144skiego Parku Krajobrazowego.<br>\nPrzebieg trasy:  Przystanek 1- w\u0105w\u00f3z przy ul, Stawowej<br>\nWycieczk\u0119 rozpoczynamy od ul. Grodzisko w kierunku po\u0142udniowym  do ul. Stawowej i widocznego tu w\u0105wozu \u2013 przystanek 1. Zosta\u0142 on wyerodowany w mi\u0119kkiej skale jak\u0105 jest less (podobnych w\u0105woz\u00f3w w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Pogorzyc jest wiele, nadaj\u0105 tej okolicy charakterystyczny wygl\u0105d). G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 w\u0105wozu dochodzi  miejscami do 10 m. Na jego dnie okresowo p\u0142ynie strumyk. Poni\u017cej z bocznych \u015bcian bij\u0105 liczne \u017ar\u00f3de\u0142ka, strumyk p\u0142ynie stale- jest tu uj\u0119cie wody pitnej.<br>\nW drzewostanie dominuj\u0105 buki z domieszk\u0105 grabu, d\u0119bu szypu\u0142kowego, brzozy brodawkowatej. Podszyt czyli warstwa krzew\u00f3w i runo s\u0105 s\u0142abo rozwini\u0119te, spotykamy tu: dziki bez czarni i koralowy, dere\u0144 \u015bwidw\u0119, leszczyn\u0119, trzmielin\u0119 zwyczajn\u0105 i brodawkowat\u0105. W runie wyst\u0119puje kopytnik pospolity, zawilec gajowy, miodunka \u0107ma, gajowiec \u017c\u00f3\u0142ty, czy\u015bciec le\u015bny, podagrycznik pospolity, sa\u0142atnik le\u015bny, papro\u0107 narecznicy samczej i wietlicy samczej. Ro\u015bnie tak\u017ce bor\u00f3wka czarna i konwalijka dwulistna. Id\u0105c w d\u00f3\u0142 w\u0105wozu zwracamy uwag\u0119 na malej\u0105cy udzia\u0142 buka, pojawia si\u0119 wi\u0119cej grabu, brzozy brodawkowatej oraz pojedynczo sosna pospolita i \u015bwierk pospolity. Dno porastaj\u0105 zio\u0142oro\u015bla- pokrzywa zwyczajna, wi\u0105z\u00f3wka b\u0142otna, sitowie le\u015bne, \u015bwierz\u0105bek korzenny, ostro\u017ce\u0144 warzywny, podagrycznik pospolity, mi\u0119ta d\u0142ugolistna. Z interesuj\u0105cych ro\u015blin zielnych mamy \u015bledziennic\u0119 skr\u0119tnolistn\u0105- wiosna, latem kwietnie czartawa pospolita. Bogata ro\u015blinno\u015b\u0107 \u017cywi liczne owady: motyla- rusa\u0142k\u0119 pokrzywnika i admira\u0142a oraz bardzo ju\u017c rzadkiego rusa\u0142k\u0119 \u017ca\u0142obnika; chrz\u0105szcze- \u015bwietlika \u015bwi\u0119toja\u0144skiego, ryjkowca- sonika orzechowca. Na krzewach \u017cyje niewielka \u017cabka seledynowej barwy \u2013 rzekotka, cz\u0119sta jest \u017caba trawna, ropucha szara. Po deszczach , na wilgotnej \u015bci\u00f3\u0142ce zobaczymy \u015blimaki pozbawione muszli: du\u017cego pomrowa czarniawego, oraz mniejsze \u015bliniki rdzawe- \u017ceruj\u0105ce na grzybach kapeluszowych. Cz\u0119ste s\u0105 bursztynki pospolite oraz b\u0142yszczotki po\u0142yskliwe. <br>\nWyst\u0119puj\u0105 tu liczne gatunki ptak\u00f3w: zi\u0119ba, pierwiosnek, piecuszka, mucho\u0142\u00f3wka szara, pokrzewka cierni\u00f3wka i ogrodowa, kowalik, sikora bogatka i modra, pliszka siwa. Z wi\u0119kszych ptak\u00f3w: wilga, kos, kwiczo\u0142, dzi\u0119cio\u0142 du\u017cy, s\u00f3jka i krogulec. Wyst\u0119puje tu wiewi\u00f3rka, orzesznica, mysz zaro\u015blowa, ryj\u00f3wka aksamitna, lis i borsuk.<br>\nPrzystanek 2 Pola uprawne<br>\nPowracamy na ul. Grodzisko i kierujemy si\u0119 na po\u0142udnie. Idziemy po\u015br\u00f3d p\u00f3l. Na horyzoncie po lewej widzimy wie\u017c\u0119 zamku Lipowiec. Na wprost dostrzegamy wzg\u00f3rze Grodzisko Wielkie, jeden z cel\u00f3w naszej wycieczki. Pola znajduj\u0105ce si\u0119 tu s\u0105 niewielkie- uprawia si\u0119 na nich zbo\u017ca i ro\u015bliny okopowe. Ro\u015blinom tym towarzysz\u0105 chwasty: maki polne, pow\u00f3j polny, przytuli\u0119 czepn\u0105, ostro\u017ce\u0144 polny, wyk\u0119 ptasi\u0105, a z traw miot\u0142\u0119 zbo\u017cowa i perz w\u0142a\u015bciwy. Pomi\u0119dzy ro\u015blinami okopowymi ro\u015bnie \u017c\u00f3\u0142tlica drobnokwiatowa, komosa bia\u0142a, tobo\u0142ki polne, mlecz zwyczajny, rdest plamisty i ostrogorzki, skrzyp polny, przymiotno kanadyjskie.<br>\nW zwi\u0105zku ze zwalczaniem chwast\u00f3w niekt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 ju\u017c rzadkie: k\u0105kol polny i chaber b\u0142awatek. Na miedzach obok traw mo\u017cemy zobaczy\u0107 okaza\u0142e byliny: bylic\u0119 pospolit\u0105, pokrzyw\u0119 zwyczajn\u0105, wrotycz pospolity, naw\u0142o\u0107 p\u00f3\u017an\u0105, krwawnik pospolity, marchew zwyczajn\u0105 czy mniszek pospolity. Z owad\u00f3w mamy tutaj: pasikonika zielonego, \u015bwierszcza polnego, konika pospolitego, motyla rusa\u0142kaosetnika i pawika, oraz biedronka dwukropka i z\u0142otook pospolity. Latem us\u0142yszymy skowronka, na niebie kr\u0105\u017cy myszo\u0142\u00f3w, rzadziej jastrz\u0105b. Mo\u017cemy spotka\u0107 kuropatw\u0119, ba\u017canta, srok\u0119, gawrona, kawk\u0119, szpaka, kwiczo\u0142a, turkawk\u0119, wr\u00f3ble i jask\u00f3\u0142ki dym\u00f3wki. Z ssak\u00f3w na polach wyst\u0119puje mysz polna, chomik, nornik zwyczajny, kret, \u0142asica, zaj\u0105c oraz sarna polna. Wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce karliki malutkie oraz 22 inne gatunki nietoperzy- nocek du\u017cy i gacek brunatny. Bli\u017cej zabudowy spotkamy tch\u00f3rza, je\u017ca i kun\u0119 domowa.<br>\nPrzystanek 3 \u2013 fragmenty murawy kserotermicznej<br>\nZa skrzy\u017cowaniem z lokaln\u0105 drog\u0105 od strony Zag\u00f3rza, po prawej stronie na zboczu obserwujemy zalesion\u0105 muraw\u0119 kserotermiczn\u0105.. Powsta\u0142a bardzo dawno temu po wyci\u0119ciu lasu bukowo- grabowego. U\u017cytkowana by\u0142a jako pastwisko dla k\u00f3z i owiec.  W tym miejscu less p\u0142ytko przykrywa ska\u0142y dolomitowe. Dominuj\u0105ca traw\u0105 jest k\u0142osownica pierzasta. Kwitn\u0105 tu barwne byliny: pierwiosnek lekarski, przetacznik k\u0142osowy, dzwonek skupiony, paj\u0119cznica ga\u0142\u0119zista, wil\u017cyna ciernista, dziewi\u0119\u0107si\u0142 bez\u0142odygowy, sza\u0142wia okr\u0105g\u0142a, lebiodka pospolita, rozchodnik wielki. <br>\nMurawa ta zarasta w spos\u00f3b naturalny- obsia\u0142y si\u0119 tu g\u0142ogi, dzika r\u00f3\u017ca, tarnina, dere\u0144 \u015bwidwa, a z drzew grab i d\u0105b szypu\u0142kowy. By utrzyma\u0107 tak\u0105 muraw\u0119 trzeba wycina\u0107 krzewy i drzewa oraz wypasa\u0107 j\u0105. Bogaty jest \u015bwiat owad\u00f3w- motyle (modraszek ikar, kra\u015bnik sze\u015bcioplamek, szlaczko\u0144 sylwetnik), trzmiele, pszczo\u0142y i mr\u00f3wki. Cz\u0119sta jest jaszczurka zwinka i \u017cyworodna. Z ptak\u00f3w spotykamy dzierzb\u0119 g\u0105siorka, kl\u0105skawk\u0119 oraz trznadla i ortolana.<br>\nPrzystanek 4- Ciep\u0142olubna buczyna storczykowa na wzg\u00f3rzu Grodzisko Wielkie<br>\nTeren proponowany jest do obj\u0119cia ochron\u0105 rezerwatow\u0105. Starania czynione s\u0105 ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu.<br>\nWzg\u00f3rze Grodzisko Wielkie (wys. 380 m n.p.m.) stanowi kulminacj\u0119 \u015bcie\u017cki dydaktycznej, cz\u0119\u015bciowo po\u0142o\u017cone jest w so\u0142ectwie Pogorzyce, cz\u0119\u015bciowo w gminie Babice. Stanowi niezwykle interesuj\u0105cy obiekt ze wzgl\u0119du na unikaln\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107 oraz tajemniczy kolisty wa\u0142 na szczycie.<br>\nWzg\u00f3rze buduj\u0105 ska\u0142y okresu triasowego, utwory morskie- dolomity. Szczyt oraz strome zbocza porasta las bukowy z niewielk\u0105 domieszk\u0105 grabu, z du\u017cym udzia\u0142em storczyk\u00f3w w runie. Storczyki s\u0105 jedyn\u0105 rodzin\u0105 ro\u015blin naczyniowych w Polsce, podlegaj\u0105c\u0105 ca\u0142kowitej ochronie gatunkowej. Ro\u015bnie tu: bu\u0142awnik wielkokwiatowy, bu\u0142awnik czerwony, kruszczyk szerokolistny i rdzawoczerwony, podklan bia\u0142y. Z innych ro\u015blin: bluszcz pospolity, konwalia majowa, marzanka wonna, kopytnik zwyczajny, lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w, wawrzynek wilcze\u0142yko, pierwiosnek zwyczajny, paprotka zwyczajna. Wiosn\u0105 kwitn\u0105 przylaszczki i groszek wiosenny.<br>\nPrzystanek 5 \u2013 polana  w centrum lasu bukowego na Grodzisku Wielkim <br>\nW obr\u0119bie lasu bukowego od dawna znajdowa\u0142a si\u0119 polana zaj\u0119ta pod upraw\u0119 roln\u0105. Pole to zaprzestano uprawia\u0107 w ko\u0144cu lat osiemdziesi\u0105tych. Pojawi\u0142y si\u0119 tu ro\u015bliny \u0142\u0105kowe i zaro\u015blowe: ro\u015bnie tu czy\u015bcic storzyszek, pszeniec gajowy, trzcinnik pisakowy, bardzo licznie obsia\u0142 si\u0119 grab zwyczajny, w nied\u0142ugim czasie stworzy siedlisko le\u015bne. <br>\nNa szczycie wzg\u00f3rza znajduje si\u0119 charakterystyczny wa\u0142, u\u0142o\u017cony z kamieni<br>\nPrzystanek 6 zesp\u00f3\u0142 p\u00f3l uprawnych przy zej\u015bciu do P\u0142azy Dolnej<br>\nOpuszczaj\u0105c las bukowy na wzg\u00f3rzu Grodzisko, powracamy na drog\u0119 i po\u015br\u00f3d p\u00f3\u0142 schodzimy ni\u0105 do P\u0142azy Dolnej. Widzimy Dolin\u0119 P\u0142azianki i zamek Lipowiec.<br>\nPrzystanek 7- drzewostan na lewym stoku doliny P\u0142azianki<br>\nLewe zbocze P\u0142azianki porasta las mieszany z udzia\u0142em olszy czarnej, brzozy brodawkowatej, buka i nieliczn\u0105 domieszk\u0105 sosny zwyczajnej, z krzew\u00f3w dere\u0144 \u015bwidwa.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"438\" height=\"640\" src=\"http:\/\/www.plaza24.eu\/pogorzyce_wp\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/001-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-230\" srcset=\"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/001-1.jpg 438w, http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/001-1-205x300.jpg 205w\" sizes=\"auto, (max-width: 438px) 100vw, 438px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"435\" height=\"640\" src=\"http:\/\/www.plaza24.eu\/pogorzyce_wp\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/002.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-231\" srcset=\"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/002.jpg 435w, http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/002-204x300.jpg 204w\" sizes=\"auto, (max-width: 435px) 100vw, 435px\" \/><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pogorzyce &#8211; Wzg\u00f3rze Grodzisko Wielkie \u2013 P\u0142aza Dolna Cel dydaktyczny: zapoznanie si\u0119 ze zjawiskami erozji i kszta\u0142towania w\u0105woz\u00f3w na terenie lessowym. poznanie resztek las\u00f3w w obr\u0119bie w\u0105woz\u00f3w obejrzenie fragment\u00f3w murawy kserotermicznej zwiedzanie buczyny storczykowej na Wzg\u00f3rzu Grodzisko Wielkie Obszar zalicza si\u0119 do potencjalnego gr\u0105du, tj. lasu li\u015bciastego z przewag\u0105 grabu, lipy oraz domieszk\u0105 buka, klonu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-192","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=192"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":232,"href":"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/192\/revisions\/232"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/pogorzyce.chrzanow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}